T24 Dış Haberler
ABD merkezli teknoloji şirketi Apple’ın Michigan Üniversitesi ile yürüttüğü işitme araştırması, işitme kaybının yalnızca duyma yetisini değil, yürüme hızını da etkileyebileceğini gösterdi. 57 bin 183 iPhone kullanıcısından elde edilen veriler üzerinde yapılan incelemede, işitme kaybı arttıkça yürüme hızının azaldığı belirlendi.
WSJ’de yayımlanan araştırma, işitme kaybının daha önce demans, depresyon, yalnızlık ve düşme riskindeki artışla ilişkilendirildiğini ortaya koyan çalışmalara yeni bir halka ekledi. Uzmanlar, işitme sorunlarının tedavi edilmesinin genel sağlık üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğine dikkat çekti.
Apple’ın sağlık ekibinde görev yapan ve araştırma bulgularının analizine katkı sunan Dr. Frank Lin, işitme kaybı yaşayan kişilerin beyinlerinin sesleri algılamak için daha fazla çaba harcadığını, bunun da yürüme hızı ve yürüyüş düzeni üzerinde etkili olabileceğini söyledi. Lin, iç kulakla ilgili sorunların dengeyi bozabileceğini, baş dönmesi ya da güvensizlik hissi yaşayan kişilerin de daha yavaş yürüme eğiliminde olabileceğini belirtti.
Uzmanlara göre, çevreden gelen işitsel ipuçları da hareket kabiliyeti açısından önem taşıyor. Kişinin kendi ayak seslerini duyması gibi küçük ayrıntılar, daha güvenli ve dengeli hareket etmeye yardımcı oluyor. İşitme azaldığında bu geri bildirimlerin eksilmesi, yürüyüş hızını etkileyebiliyor. İşitme kaybının farkında olan kişilerin daha temkinli hareket etmesi ve sosyal hayattan geri çekilmenin de yürüme hızındaki düşüşte rol oynayabileceği ifade ediliyor.
Doktorlar, yürüme hızını genel sağlık durumunun önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriyor. Kalp, akciğer, kas ve sinir sistemi gibi pek çok yapının birlikte ne kadar iyi çalıştığını yansıtan bu ölçüt, bazı uzmanlar tarafından “altıncı yaşamsal belirti” olarak tanımlanıyor.
Apple, 2019’dan bu yana gürültü maruziyeti dahil işitmeyle ilgili çeşitli başlıkları inceliyor. Son bulguların elde edilmesinde, şirketin 2024’te kullanıma sunduğu işitme testi ve işitme cihazı özellikleri etkili oldu. Araştırmaya katılan kullanıcıların işitme ve yürüme hızı verileri, Apple Research uygulaması üzerinden gönüllü paylaşım yoluyla toplandı. Yürüme hızı, katılımcıların işitme testi öncesi ve sonrasındaki bir yıllık dönemde günlük yaşamda kaydedilen tüm ölçümlerin ortalaması alınarak hesaplandı.
Geniş örneklemli çalışma, önceki araştırmaların sonuçlarını da destekledi. Buna göre, yaş ilerledikçe yürüme hızı genel olarak azalırken, daha ileri düzeyde işitme kaybı her yaş grubunda daha düşük yürüme hızıyla ilişkili bulundu. En güçlü bağlantının ise 60 yaş ve üzerindeki kişilerde görüldüğü kaydedildi.
Johns Hopkins Üniversitesi Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Carrie Nieman, çalışmada nesnel işitme verileri ile gündelik hayattaki gerçek yürüme hızlarının bu ölçekte birlikte incelenmesinin halk sağlığı araştırmaları açısından önemli bir katkı sunduğunu belirtti.
Uzmanlara göre, yürüme hızında azalma fark eden kişilerin işitmelerini kontrol ettirmeleri ve sorun tespit edilmesi halinde işitme cihazlarından yararlanmaları, sağlıklarının farklı alanlarında iyileşme sağlayabilir. Ancak işitme cihazlarının doğrudan yürüyüş ve yürüme hızını artırıp artırmadığı henüz kesin olarak bilinmiyor.
Johns Hopkins Üniversitesi tarafından yürütülen üç yıllık kontrollü bir araştırmada, işitme cihazlarının demans riski taşıyan yaşlı bireylerde bilişsel gerileme hızını önemli ölçüde azalttığı ve düşme riskini düşürdüğü gösterildi. Buna karşılık Nieman, fiziksel aktivitenin diğer ölçütlerinde işitme cihazı kullanan kişilerde belirgin bir iyileşme tespit edilmediğini söyledi.
Uzmanlar, işitme sağlığı için belirtiler ortaya çıkmadan önce temel bir ölçüm yapılmasını öneriyor. Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği’nden Lindsay Creed, kişinin başlangıç seviyesini bilmeden işitmesindeki değişimi fark etmesinin zor olduğunu vurguladı.
Apple’ın en güncel işletim sistemini kullanan iPhone ya da iPad sahipleri, ikinci veya üçüncü nesil AirPods Pro ile evde işitme testi yapabiliyor. Sessiz bir ortamda kulaklık takıldıktan sonra Ayarlar menüsündeki AirPods bölümünden ya da Sağlık uygulamasından teste erişilebiliyor. Johns Hopkins Üniversitesi’nin ücretsiz uygulaması da her iki kulak için duyulabilen en düşük konuşma sesini ölçerek bir “işitme numarası” veriyor.
Dr. Lin, işitmenin yılda bir kez, duyma kapasitesinde değişiklik hissedilmesi halinde ise daha erken kontrol edilmesini tavsiye ediyor. Uzmanlar ayrıca yürüme hızının da düzenli izlenmesini öneriyor. iPhone kullanıcıları bu veriye Sağlık uygulamasından erişebilirken, Android uygulamaları ile Google Fitbit, Garmin ve Samsung gibi markaların giyilebilir cihazları da benzer takip imkânı sunuyor.
Doktorlar, günlük ya da haftalık kısa vadeli değişimlerin yanıltıcı olabileceğini, bu nedenle yürüme hızındaki eğilimlerin en az altı ay boyunca izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Zaman içinde ortaya çıkan kalıcı bir yavaşlama, işitme sorunlarının yanı sıra başka sağlık problemlerinin de işareti olabiliyor.
