BBC’nin uydu görüntüleri ve Pyongyang’daki yeni bir anıtın resmi fotoğraflarına dayanan bir araştırmasına göre, yaklaşık 2 bin 300 Kuzey Koreli asker Rusya tarafında Ukrayna’ya karşı savaşırken hayatını kaybetti.
Haziran 2024’te Kuzey Kore, Rusya ile karşılıklı savunma anlaşması imzaladı.
İki ay sonra Ukrayna, Kursk’a sürpriz bir saldırı düzenleyerek bin kilometrekareden fazla Rus toprağını ele geçirdi.
Hükümet tarafından finanse edilen Kore Savunma Analizleri Enstitüsü’nde eski kıdemli araştırma görevlisi Kim Jin-mu, bu anlaşmanın Kuzey Kore birliklerinin Ukrayna topraklarındaki diğer cephe hatları yerine öncelikle Kursk’a gönderilmesinin nedeni olabileceğini söylüyor.
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un daha önce savaşta ölen askerlere kamuoyu önünde saygı duruşunda bulunmuştu.
Pyongyang’ın asker sağlaması karşılığında Moskova’dan yiyecek, para ve teknik yardım aldığına inanılıyor.
Kuzey Kore, Rusya’nın tamamen geri aldığını söylediği Kursk’taki operasyonda ölü sayısını hiç açıklamadı. Fakat yeni anıt, ilk kez bu sayıya dair gözle görülür ipuçları sunuyor.
Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov (en solda) ve Parlamento Başkanı Vyaçeslav Volodin (soldan ikinci), Pyongyang’daki anıtın açılış törenine katıldı
Duvarlardaki isimler
Ekim 2025’te Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Rusya-Ukrayna savaşında hayatını kaybeden askerlerin anısına için Pyongyang’ın Hwasong bölgesinde bir müze inşa edilmesini emretti.
ABD merkezli Planet Labs’in uydu görüntülerinin BBC tarafından yapılan analizine göre, yoğun ormanlık alanda çalışmalar aynı ay içinde başladı.
Aralık ayında 52 kilometrekarelik kompleksin kaba bir iskeleti görülebiliyordu.
Mart ayına gelindiğinde, dış cephe inşaatının büyük bir kısmı tamamlanmış gibi görünüyordu.
Peyzaj düzenlemesi ve çevredeki tesisler de geçen ay tamamlandı.
26 Nisan’da açılışı yapılan Yurtdışı Askeri Operasyonlardaki Savaş Kahramanlıkları Anıt Müzesi, devlet haber ajansı KCNA’ya göre, Kuzey Kore askerlerinin “Kursk bölgesini özgürleştirmek” için görevlendirildikleri sırada gösterdikleri “eşsiz cesareti” göstermeyi amaçlıyor.
Anıt, isimlerin kazındığı iki adet 30 metre uzunluğunda anıt duvarından, bir binadan ve bir mezarlıktan oluşuyor.
BBC’nin KCNA tarafından yayımlanan çok sayıda görüntüyü incelediği analizine göre, her duvar yaklaşık 14 bölüme ayrılıyor ve bu bölümler üst kısımlarında gri taş çizgilerle işaretleniyor.
Bu bölümlerin dokuzuna isimler kazındı ve BBC’nin sütunlar arasındaki mesafeye dayanarak yaptığı hesaplamaya göre her bölümde yaklaşık 16 sütun bulunuyor.
Doğu duvarının yakın çekim fotoğraflarında, öldürülen askerlerden sekizinin isminin bir sütuna yazıldığı görülüyor.
Bu da 16 sütun ve dokuz bölümle, her bir duvara 1152 ismin kazınmış olduğu anlamına geliyor.
İki duvar düşünüldüğünde de ise toplam sayı 2 bin 304’e ulaşıyor.
Kore Güvenlik Stratejisi Enstitüsü’nden kıdemli araştırmacı Songhak Chung, BBC’nin bulgularına katılıyor.
Araştırmacı, “Anıt duvarları, son derece küçük harflerle yazılmış ölen askerlerin isimleriyle dolu. Yüzey alanı ve yazı yoğunluğu göz önüne alındığında, oradaki kayıtlı insan sayısının birkaç bine ulaşması muhtemel” diyor.
Daha yüksek çözünürlüklü görüntülerin eksikliği nedeniyle kesin rakam belirlenemiyor, ancak BBC’nin tahmini, Güney Kore Ulusal İstihbarat Servisi’nin (NIS) belirlediği sayıya yakın.
Eylül 2025’te istihbarat teşkilatı, yaklaşık iki bin Kuzey Kore askerinin öldürüldüğünü ve 2 bin 700’ünün de yaralandığını söyledi.
NIS bu yılın Şubat ayına kadar, Rusya’ya gönderilen 11 bin askeri personelin yaklaşık altı bininin öldürüldüğünü veya yaralandığını söyledi.
Sadece ölüm sayısını veren bir döküm ise açıklanmadı.
‘Kademeli’ sistem
Güney Koreli araştırma şirketi SI Analytics tarafından sağlanan ve Nisan ayı başlarında çekilen bir uydu görüntüsüne göre, mezarlıkta batı tarafında yaklaşık 140, diğer tarafta ise 138 mezar bulunuyor.
Şirketle bağlantısı olmayan Chung, binanın küllerin saklandığı bir yer gibi göründüğünü söylüyor.
“Tüm duvar, kalıntılar için ızgara desenli depolama bölmeleriyle dolu gibi görünüyor” diyor.
Chung, “Anıt salonu üç katlı bir bina ve ofisler ve sergi alanları hariç tutulduğunda bile, sadece iç mekan deposu bile en az 1000 kişinin küllerini barındırabilir” diyor.
SI Analytics raporunda “kademeli bir anma sistemi” olduğunu belirtiyor.
“Olağanüstü cesaret” gösteren askerler açık hava mezarları ve mezar taşlarıyla onurlandırılırken, diğerleri ise küllüklere konuluyor.
Kim, mezarlığa gömülenler arasında kurtarılan cesetler, üst düzey subaylar veya özveride bulunanlar da dahil olmak üzere özel takdir gören kişilerin bulunabileceğini söylüyor.
Savaşa katılmanın meşruiyeti
Güney Kore Birleşme Bakanlığı, öldürülen tüm askerlerin isimlerinin anıt duvarlarına yazılıp yazılmadığını “teyit etmenin zor olduğunu” söylüyor.
Ancak araştırmacı Kim, Kursk’ta ölen tüm Kuzey Kore askerlerinin isimlerinin yazılmış olma ihtimalinin yüksek olduğuna inanıyor.
“Anıt, devlet için fedakarlık yapanları ödüllendirmek ve kamuoyu desteğini sürdürmek amacıyla yapıldı” diyor.
“İsimlerin atlanması, yaslı aileler arasında hoşnutsuzluğa yol açabilir ve amacı baltalayabilir.“
Kuzey Kore devlet medyası ayrıca, aynı bölgede Rus savaş gazileri ve yaslı aileler için bir konut kompleksi inşa edildiğini bildirdi. Sakinleri Mart ayından beri taşınmaya başladı.
Devlet tarafından işletilen Kore Ulusal Birleşme Enstitüsü’nden kıdemli araştırma görevlisi Cho Han-bum, Pyongyang’ın öldürülen askerlere adanmış bir anıt inşa etme kararının, büyük kayıpların ardından savaşa asker gönderilmesini haklı çıkarmaya yönelik bir çabayı yansıttığını söylüyor.
“Kuzey Kore’nin şu anki izolasyon durumunda askeri anlamda işbirliği yapabileceği tek ülke Rusya” diyor.
Anıt aynı zamanda Pyongyang’ın savaşın nasıl ilerlediğine bakılmaksızın Rusya ile askeri işbirliğine devam etme isteğini de simgeliyor.
